Cho dù là trong điện thoại thông minh hay trạm điện di động, pin thường đi kèm với rất nhiều thông số kỹ thuật và thuật ngữ. Nếu không có hiểu biết cơ bản, chúng ta có thể gặp khó khăn trong việc so sánh và đối chiếu các mẫu thiết bị chạy bằng pin với nhau.
Dung lượng lưu trữ là một trong những thông số kỹ thuật quan trọng nhất cần nắm bắt khi mua một thiết bị chạy bằng pin. Từ máy tính xách tay, trạm sạc dự phòng cho đến xe điện, việc biết thiết bị của bạn có thể hoạt động trong bao lâu giữa các lần sạc là thông tin cần thiết để xác định xem thiết bị đó có đáp ứng được nhu cầu của bạn hay không. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu biết nhiều hơn về dung lượng lưu trữ của pin – và đảm bảo bạn có thể đưa ra quyết định thông minh, bất kể bạn mua loại thiết bị nào.
Vậy dung lượng lưu trữ của pin là gì?
Dung lượng lưu trữ của pin là lượng điện tối đa mà thiết bị có thể lưu trữ khi được sạc đầy. Không phải tất cả pin đều có thể hoạt động an toàn cho đến khi dùng hết dung lượng lưu trữ của nó. Ví dụ: bạn không nên dùng pin axit chì khi nó đã xuống dưới 50% tổng dung lượng, vì làm như vậy sẽ rút ngắn tuổi thọ của pin. Pin LFP (LiFePO4) có thể được dùng an toàn kể cả khi nó chỉ còn 20% tổng dung lượng hoặc thấp hơn.
Tất cả các loại pin phải được ghi rõ ràng dung lượng lưu trữ – bao gồm pin điện thoại thông minh nhỏ nhất, trạm phát điện di động và xe điện.
Dung lượng lưu trữ của pin được đo như thế nào?
Dung lượng lưu trữ của pin thường được đo bằng watt-giờ (Wh)/kilowatt giờ (kWh) hoặc milli-amp giờ (mAh)/amp-giờ (Ah). Bạn luôn có thể so sánh dung lượng lưu trữ của hai pin với nhau theo đơn vị watt-giờ của chúng. Tuy nhiên, bạn không thể so sánh dung lượng lưu trữ của chúng bằng đơn vị amp-giờ nếu pin ở các điện áp khác nhau.
Nếu pin chỉ ghi thông số milli-amp giờ (mAh) hoặc amp-giờ (Ah), bạn có thể quy đổi nó sang watt-giờ (Wh) theo bài viết hướng dẫn Cách chuyển đổi giữa Watt giờ (Wh) và milliAmpere-giờ (mAh) của pin.
Sự khác nhau giữa công suất đầu ra AC và dung lượng lưu trữ là gì?
Công suất điện và dung lượng lưu trữ là hai thông số kỹ thuật rất khác nhau. Nếu bạn đang dự định mua trạm điện di động hoặc bất cứ thứ gì được thiết kế để sạc hoặc vận hành các thiết bị, công suất đầu ra AC thậm chí còn quan trọng hơn để đưa ra quyết định mua phù hợp.
Dung lượng lưu trữ (còn được gọi là dung lượng pin) đo tổng lượng điện mà pin có thể lưu trữ. Thông số kỹ thuật này cho biết lượng điện mà pin có thể cung cấp theo thời gian trước khi cần sạc lại. Nó thường được đo bằng đơn vị watt-giờ (Wh) hoặc kilowatt-giờ (kWh) (đối với pin dung lượng lớn). Ví dụ: pin có dung lượng lưu trữ 2 kWh sẽ cung cấp năng lượng 2 kW trong 1 giờ, hoặc 1 kW trong 2 giờ, …
Công suất đầu ra AC đề cập đến lượng điện tối đa mà trạm điện di động hoặc hệ thống pin dự phòng khác có thể cung cấp đồng thời. Số liệu này được đo bằng watt (W) hoặc kilowatt (kW). Đây là thông số rất quan trọng để bạn hiểu về máy phát điện và hệ thống pin dự phòng vì nó xác định những thiết bị nào bạn có thể (và không thể) chạy – và số lượng thiết bị bạn có thể chạy đồng thời.
Một lưu ý quan trọng khi sử dụng các thiết bị điện là bạn cần nhận biết công suất khởi động và công suất hoạt động của nó. Nhiều thiết bị lớn, đặc biệt là những thiết bị có động cơ như tủ lạnh, máy điều hòa nhiệt độ và máy giặt, cần nhiều năng lượng để khởi động hơn là vận hành. Điều đó không thành vấn đề khi bạn cắm nó vào ổ cắm trên tường, nhưng nếu trạm điện di động hoặc máy phát điện của bạn không thể cung cấp đủ công suất khởi động (nguồn điện tăng vọt), thiết bị của bạn sẽ không thể bật lên.
Điều gì khiến pin bị giảm dung lượng lưu trữ theo thời gian?
Khi được sử dụng, tất cả mọi loại pin sẽ giảm dần dung lượng lưu trữ theo thời gian. Thành phần hóa học của pin đóng một vai trò quan trọng ở đây. Pin axit chì có thể tồn tại trong khoảng 300 – 500 chu kỳ (sạc/xả) trước khi giảm dung lượng đáng kể.
Chu kỳ pin và vòng đời
Một chu kỳ có nghĩa là một lần sạc đầy và xả kiệt pin. Hầu hết các nhà sản xuất đều cung cấp vòng đời pin (Cycle Life) dưới dạng thông số kỹ thuật cho biết tuổi thọ của pin dựa trên mức độ sử dụng. Pin lithium-ion hoặc lithium sắt photphat (LiFePO4 – LFP) được sử dụng mỗi tháng một lần sẽ có tuổi thọ theo thời gian lâu hơn nhiều so với pin được sử dụng hàng ngày.
Không giống như pin axit chì, pin Li-ion và LFP có tốc độ suy giảm dung lượng theo thời gian chậm hết rất nhiều. Pin LFP của trạm sạc dự phòng Yoobao EN1200Q có thể kéo dài 3000 chu kỳ trước khi dung lượng lưu trữ giảm xuống 80%. Nghĩa là nếu sử dụng hàng ngày, nó vẫn có thể hoạt động trong hơn 10 năm (lâu hơn 6 lần so với các trạm sạc khác có công suất và dung lượng tương đương).
Nhiệt độ
Các pin hoá học khác nhau cũng có phạm vi nhiệt độ hoạt động khác nhau. Theo nguyên tắc chung, nên sạc pin ở nhiệt độ từ 50°F – 86°F (10°C – 30°C). Sạc ở nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn có thể làm hỏng pin vĩnh viễn. Hầu hết pin có thể xả an toàn ở phạm vi nhiệt độ rộng hơn nhiều. Lấy Yoobao EN700Q làm ví dụ, nó có thể hoạt động an toàn ở nhiệt độ từ -5°C đến 65°C.
Độ sâu xả
Độ sâu xả (Depth of discharge – DOD) đo phần trăm tổng dung lượng lưu trữ của pin mà bạn có thể sử dụng một cách an toàn trước khi phải sạc lại. Pin sẽ vẫn hoạt động dưới mức DOD khuyến nghị nhưng nó có khả năng gây hư hỏng và làm giảm tuổi thọ của pin. Mỗi loại pin đều có DOD được khuyến nghị để ngăn chặn sự xuống cấp sớm.
Pin axit chì có DOD khuyến nghị khoảng 50% (nghĩa là nên sạc lại sau khi sử dụng 50% dung lượng pin ), trong khi pin LFP có thể xả an toàn ở mức khoảng 80-90% (nghĩa là nên sạc lại sau khi sử dụng 80-90% dung lượng pin). Bạn nên kiểm tra hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất để biết các khuyến nghị cụ thể về DOD.
Tốc độ xả
Tốc độ xả pin có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ của chúng. Đối với các thiết bị như trạm điện di động, công suất đầu ra AC thay đổi tùy theo số lượng thiết bị bạn đang chạy. Hoạt động liên tục ở công suất tối đa có thể khiến nó bị hư hỏng do nhiệt và số chu kỳ bị rút ngắn.
Khi có thể, hãy cho pin nghỉ ngơi hoặc thỉnh thoảng cho phép chúng hoạt động ở mức công suất thấp hơn.
Kết luận
Dung lượng lưu trữ của pin là lượng điện tối đa mà một thiết bị có thể lưu trữ và cung cấp trước khi sạc lại. Đừng nhầm lẫn điều này với công suất nguồn (đầu ra AC), đo lượng điện tối đa mà hệ thống chạy bằng pin có thể cung cấp tại một thời điểm.
Yoobao cung cấp nhiều loại trạm sạc dự phòng với dung lượng lưu trữ pin khác nhau, đáp ứng các giải pháp về nguồn điện di động trong mọi tình huống: cắm trại cuối tuần, sinh hoạt trên xe RV, nguồn điện dự phòng cho gia đình, … Điều tuyệt vời hơn nữa là trạm phát điện di động Yoobao cung cấp khả năng sạc bằng năng lượng mặt trời – chỉ cần thêm các tấm pin mặt trời là bạn có thể tự tạo ra điện chứ không chỉ lưu trữ điện.